آرشیو ملی انگلستان

- لندن ساختمان آرشیو ملی انگلستان

   آرشیو ملی انگلستان موسسه ای مستقل از وزارتخانه های دولتی و آرشیو رسمی کشورانگلستان و ولزهمچنین مرکز بایگانی اسناد دولتی اتحادیه پادشاهی بریتانیا ( انگلستان، ولز، اسکاتلند وایرلند  شمالی) می باشد. این موسسه  متولی حفاظت ، نگهداری و مرمت اسناد و سوابق ثبتی و دیجیتال می باشد  که 1000 سال تاریخ انگلستان را در برمی گیرد. قدیمی ترین سند کتاب سرشماری و ارزیابی املاک واراضی پادشاه انگلستان است به نام ” دومس دی ِ  Domesday” است که تاریخ آن مربوط به سال 1085 میلادی می باشد و جدیدترین  سند هم که درسال 2019 به آرشیو اضافه شدند اسناد دولتی سال 1996- 1995 می باشد.

     پیش از این آرشیو ملی انگلستان با عنوان اداره سوابق (اسناد) عمومی Public Record شامل سوابق کارمندان و اموراداری دربار بوده است که شاه آنها را همچون جواهرات وسایروسایل شخصی خود در صندوقچه هایی مخصوص در تمام سفرها همراه خود حمل می کرد.اما با افزایش تعداد اسناد امکان ذخیره سازی وحمل آنها برای شاه وجود نداشت. بنابراین اسناد در 200 مرکز مختلف ازجمله کاخ های سلطنتی وبرخی بناهای عمومی بایگانی شدند. ازمهمترین این مراکز” برج لندن Tower of London ” و “کلیسای وست مینستر ابی”Westminster Abbey  ” می باشند. اسناد موجود دربرج لندن درصندوقچه ها یی به صورت پراکنده در بخش های مختلف نگهداری می شد اما اسناد محرمانه وکلیدی دروست مینستردر دفترخانه کلیسا بایگانی وفهرست بندی شده بودند. بیشتر این اسناد در شرایط نامطلوب و نامناسبی تحت تاثیر رطوبت، گرد و غباردچار آسیب جدی شدند. بنابراین در سال 1800 مجلس کمیته ای برای بررسی وضعیت بایگانی اسناد تشکیل داد که هدف آن بررسی شرایط و آمار اسناد موجود بود. پس از جمع آوری و فهرست بندی اسناد اداره سوابق(اسناد) عمومی در سال 1858 تاسیس گردید.

بنای ساختمان اداره سوابق(اسناد) عمومی بنایی به سبک گوتیک – ویکتوریایی بود که در بین سالهای 1895-1860 میلادی  به دلیل کمبود فضای مناسب جهت استفاده مراجعه کنندگان چندین بار بخش هایی به آن اضافه گردید .اما با اضافه شدن اسناد جدید از جمله اسناد مربوط به جنگ جهانی اول و دوم به اداره سوابق عمومی ،نیاز به بنایی جدید ومدرن جهت حفظ ،نگهداری و ارائه این اسناد ومدارک به پژوهشگران ومتقاضیان غیر قابل انکار بود. تا اینکه در سال 1973 بنای کنونی آرشیو ملی بازسازی گردید و تعدادی از اسناد را به آنجا منتقل نمودند. و در ادامه روند این انتقال ،دراپریل سال 2003 با ادغام اداره سوابق(اسناد) عمومی با کمیسیون سلطنتی نسخ تاریخی، آرشیو ملی درمنطقه ” کیو Kew ” درجنوب غرب لندن  تاسیس گردید.

(cofessesor)ضیافت ادوارد معترف

در مرکز آرشیو ملی انگلستان 11 میلیون نسخه و سند تاریخی، دولتی وعمومی نگهداری می شود که گویای 1000 سال تاریخ انگلستان می باشد. این مجموعه شامل اسناد دولتی وقوانین مصوب مجلس عوام انگلستان از قرون وسطی تا معاصر، مکاتبات و پرونده های وزارت امورخارجه ومستعمرات بریتانیا وهمچنین اسناد کابینه دولت و وزارت کشور، اسناد دادگاه عالی پادشاهی و دادگاه های عمومی، مجموعه بزرگی ازنقشه ها ی مختلف جغرافیایی، پلان ها و طرح های معماری، اسناد تاریخی، وصیت نامه ها، مدارک شهروندی، گواهی نامه های تابعیتی و سوابق کیفری، سوابق خدمانی وعملیاتی نیروهای نظامی ودریایی  است. همچنین اسناد مربوط به کشورهای دیگررا در بخش اسناد وزارت خارجه و اسناد اداره مستعمرات انگلستان که می توان جستجو کرد .این اسناد در قالب نسخ خطی روی پوست، طومارها، اسناد خطی و چاپی کاغذی، نامه های اداری، روزنامه، اسناد دیجیتالی، وب سایت، عکس، پوستر، نقشه، طراحی و نقاشی  می باشند.

همانطور که درابتدا اشاره شد قدیمی ترین سند رسمی موجود در آرشیو ملی ” کتاب  دومس دی ” “Domesday Book ” است که به بررسی ممالک واراضی متعلق به شاه، وسعت و ارزش مالی آنها پرداخته و همچنین در این کتاب مالیات براراضی که در مالکیت شاه نبوده است بررسی شده است. این سند تاریخی مهم تا زمانی که محفظه ای مناسب جهت نگهداری آن تهیه نشد در کلیسای وست مینستر ماند. البته برخی اسناد غیر رسمی نیز از سال 974 میلادی به بعد نیز وجود دارد که شامل سند زمین و ملک می باشد که جزء  مجموعه اسنادی قرار می گیرد که در دادگاه به عنوان وثیقه به گرو گذاشته می شده است .

جدیدترین اسنادی که درسال 2019 به مجموعه اسناد آزاد شده و قابل دسترس برای عموم اضافه گردیده است ، مدارک و اسناد نخست وزیری در سالهای 1996 -1995 و همچنین بالغ بر 100 سند سرویس امنیتی انگلستان MI5 مربوط به سال 1960 می باشند. دولت سوابق و اسناد خودرا هر 20 سال به آرشیو ملی منتقل می کنند و آرشیو آنچه از اسناد را که برای نسل آینده کاربرد داشته باشد بایگانی می کند.

اسناد دیجیتال

 از اهداف و برنامه های آرشیو ملی انگلستان بهره گرفتن از فن آوری دیجیتال در راه حفظ و ­­­­­­­ایمنی  اسناد و مدارک می باشد. تا کنون 5% از اسناد موجود به صورت دیجیتال کپی دروب سایت منتشر شده اند. همانظور که اسناد از گذشته های دور درقالب نسخ خطی برروی پوست وکاغذ به ما منتفل گردیده است امروزه تلاش براین است که این اسناد درفرم دیجیتال به نسل آینده انتقال یابد. اول اینکه در برابر آسیب های محیطی در امان می باشند ، فضای کمتری جهت ذخیره نیازدارند ودر نهایت امکان اینکه در حین نقل و انتقال گم یا با سند دیگری جا به جا شوند تقریبا غیرممکن می باشد. فناوری دیجبتال نیزمشکلات مربوط به خود را دارد از جمله ویروس ­­­­­­­­­­­­هایی که باعث از بین رفتن پروندهای دیجیتال می شود اما آرشیو ملی انگلستان با استفاده از پیشرفته ترین نرم افزارها احتمال این آسیب را کم کرده وداده ها را با سرعت و ظرفیت بالا برروی نوارهای مغناطیسی یا همان  Tape cartridgeذخیره می کند که توان ذخیره بیشتر از 100 ترابایت داده را دارا می باشد.

بایگانی شبکه(Web Archive) نیز بخشی از آرشیو ملی انگلستان است که برای ذخیره و نگهداری بخش ­­­­­­­هایی ازشبکه جهانی اینترنت می باشد با اطمینان به اینکه اطلاعات شبکه اینترنت،وب سایت ها و شبکه های اجتماعی درآینده دردسترس مورخان، محققان و عموم قرار گیرد. ذخیره اطلاعات وب سایت ها  از سال 2003آغاز گردید اما بخشی از آن به سال 1996 باز می گردد. از آن زمان تا کنون اطلاعات 6000 وب سایت ذخیره شده است. از­­­­­­­­­­­­جمله تمام اطلاعات موجود بر روی وبسایت دولت انگلستان( سایت های مرتبط ، ویدیوها و اطلاعات شبکه های اجتماعی مرتبط مانند توییتتر). یکی ازمهمترین اتفاقاتی که اطلاعات آن در بایگانی وب سایت ها موجود می باشد المپیک سال 2012 لندن می باشد.

سایر مطالب: باستان شناسی و موزه های زیر آب
                 فرش اردبیل تافته جدابافته

چگونگی دستیابی به اسناد آرشیو ملی انگلستان

آرشیو ملی انگلستان موزه نیست و سندها در ویترین های شیشه ای نگهداری نمی شوند بلکه افراد با رعایت ضوابط می توانند سند مورد نظر خود را ببینند، دست بزنند وبخوانند. ورود به آرشیو برای تمام افراد بالاتر از ۱۶ سال آزاد است و با ثبت نام و دریافت کارت ورود می توان وارد سالن اصلی مطالعه آرشیو ملی شد. درخواست سند از آرشیو ملی انگلستان به دو شیوه حضوری و ان لاین انجام پذیر می باشد. متقاضی می تواند با حضور در آرشیو و از طریق پایانه جستجو در سالن مطالعه پس از یافتن سند مورد نظر و ثبت درخواست خود پس از 45 دقیقه آن را دریافت کند. همچنین این امکان برای متقاضی وجود دارد که سند را از پیش تر ازطریق آن لاین درخواست کند و سپس با حضور در آرشیو آن را دریافت کند. روزانه امکان در خواست 12 سند وجود دارد. در صورتی که امکان مراجعه حضوری برای متقاضی وجود نداشته باشد، می تواند سند را به صورت آن لاین در خواست کند. جستجو و بررسی اطلاعات سند به جهت امکان کپی برداری از آن، توسط کارشناسان آرشیو انجام می شود چرا که  برخی اسنادرا به دلیل وجود اطلاعات محرمانه افرادی که در قید حیات اند قابل کپی برداری نیستند. پس از بررسی سند به جهت قابلیت کپی  نتیجه آن را از طریق ایمیل به  متقاضی ارسال می کنند وکپی سند ویا اسناد درخواستی ازطریق پست به دست متقاضی می رسد. این روند 24 روز زمان می برد و البته هزینه ای نیز در بر دارد که شامل دستمزد کارشناسان آرشیواسناد، هزینه تهیه کپی یا اسکن و در نهایت هزینه پست به مقصد می باشد. روند درخواست سند برای متقاضیان خارج ازانگلستان نیز به همین شیوه صورت می پذیرد ومحدودیتی برای پست وجود ندارد. اما به دلیل عدم تضمینی بودن پست به متقاضیان در خارج از انگلستان ارسال فایل دیجیتال اسناد پیشنهاد می شود.

در مرکز آرشیو ملی انگلستان تیمی از کارشناسان و متخصص امور تحقیقاتی حضور دارند که به متقاضیان در مراحل جستجو، بررسی و خواندن اسناد به خصوص اسناد قدیمی و آسیب دیده آموزش می دهند. این کارشناسان به پژوهشگران و متقاضیان پیشنهاد می کنند درصورت امکان جهت حفظ وجلوگیری ازآسیب دیدگی اسناد اصل، نسخه دیجیتال سند را با با پرداخت هزینه 3.50 پوند دریافت کنند. فایل های دیجیتال 30 روز مهلت دانلود و ذخیره دارند اگر درخواست از طریق پایانه جستجو در مرکز مطالعه آرشیو و از طریق کامپیوتر های این مرکز انجام پذیرد نیازی به پرداخت وجه نمی باشد.

 مخزن آرشیو ملی انگلستان - عکس از وبسایت آرشیو ملی انگلستان
مخزن آرشیو ملی انگلستان – عکس از وبسایت آرشیو ملی انگلستان

شرایط محیطی ونگهداری آرشیو

ساختمان آرشیوملی انگلستان دردوران جنگ جهانی اول به عنوان بیمارستان استفاده می شد و سپس مدتی یکی از ادارات وزارت کار در آنجا مستقر گردید. بعد از جنگ جهانی دوم به عنوان محل اسکان اسرای جنگی ایتالیایی و اقامت سربازان امریکایی مورد استفاده قرار گرفت.

محل نگهداری اسناد از دو ساختمان جداگانه تشکیل شده است که از طریق سرسرای ورودی اصلی ساختمان به هم مرتبط می شوند. ساختمان شماره یک همان است که در سال 1973  باسازی گردید. ساختمان شماره 2 نسبتا جدید ترمی باشد و در سال 1993 به مجموعه الحاق گردید. در مجموع  مخزن آرشیو بیش از 180کیلومتر قفسه را شامل می شود که 12 مخزن آن در ساختمان شماره 2 قرار دارد.

مخزن آرشیو ملی از  قفسه های ریلی متحرک دو طرفه نگهداری می شوند و راهرویی بین آنها وجود ندارد وبا باز شدن قفسه ها فضای راهرو مانند بین آنها ایجاد می شود. اسناد در جعبه و پوشه هایی فاقد مواد اسیدی قرار دارند  که در مقابل عوامل محیطی از جمله نور، دما و رطوبت مقاوم هستند. درمواقع آتش سوزی به دلیل اینکه عدم وجود آب پاش های سقفی به لحاظ جلوگیری از آسیب اسناد، پس ازتخلیه ساختمان، گازآرگون درفضا پخش می شود. این گازبی رنگ وبواست و دراطفاء حریق از آن استفاده می شود چرا که مانع رسیدن اکسیژن به آتش می شود.

بنای آرشیو ملی دربرابر آلودگی صوتی وحرارتی ایمن می باشد. تمام پنجره های دوجداره و سقف طبقه آخر نیز دوپوشه می باشد و سطح خارجی آن را با ورقه های استیل پوشانده اند که به جهت انعکاس نور خورشید مانع گرم شدن فضای داخلی  بنا گردد. در تمام بنا سیستمهای تهویه وکنترل دما و تشخیص دود با حساسیت و سرعت بالا نصب گردیده است و میزان حرارت و آلودگی ناشی از گرد وغبار موجود در مخازن که در اثر عوامل حرکتی ناشی از جابجایی اسناد و رفت وآمد افرادایجاد می گردد، به طور دوره ای بررسی می شود. به این منظور در سال 2013 آرشیو برای سنجش آسیب دیده گی ناشی ازگرد و غبار موجود در محیط 88 دستگاه و مانیتور سنجش گردوخاک در 2 مخزن نصب کردند واز نتایج و داده های به دست آمده برای بهینه سازی محیط مخازن و رساندن آلودگی محیطی به حداقل استفاده کردند. یکی دیگر از راه های کم کردن آلودگی و غبار موجود در مخازن  و محیط آرشیو استفاده ازجاروبرقی های مجهزبه سیستم HEPA(فیلتر هایی که ذرات معلق در هوا را نیز جذب می کنند ) و دستمال های مایکروفیبر می باشد که این بخش از کار نیز توسط کارشناسان مرمت و افراد آموزش دیده انجام می گیرد.

مرکزمرمت آرشیو ملی انگلستان که از مجهز ترین وحرفه ای ترین ها در اروپا می باشد در طبقه زیرزمین آرشیو با ردیف هایی از میزهای بزرگ کنار هم که ابزار کار مرمت از جمله ظرف های بزرگ روغن و چسب، دستگاه پرس چدنی، یک دستگاه برش ( گیوتین) بزرگ، پارچه و کاغذهای مخصوص مرمت و صحافی مجهز شده است.

این کارشناسان متخصص و ماهر سعی بر این دارند که با استفاده از امکانات و تجهیزاتی که در اختیار دارند از این مجموعه نفیس به بهترین شکل حفاظت کنند و میراثی ارزشمند برای آیندگان باقی گذارند. بر همین اساس حضور در آرشیو و استفاده از اسناد تابع برخی قوانین می باشد. از جمله اینکه حمل هر گونه کیف یا ساک دستی به داخل تالار مطالعه و مخزن آرشیو اکیدا ممنوع می باشد. داشتن خودکا، خودنویس و یا هر گونه ابزار نوشتاری جوهری به داخل اکیدا ممنوع می باشد و برای یادداشت تنها از مداد می توان استفاده کرد. تهیه عکس، اسکن و کپی با اطلاع مسئولین آرشیو بلا مانع می باشد. مراجعین در حین تهیه عکس از برای جابجا کردن اسناد و دست زدن به آنها می بایست حتما دستکش پنبه ای در دست داشته باشند. از قراردادن هرگونه شئ بر روی اسناد جدا خودداری کنند و اسناد را بر روی صفحه های مخصوص قرارداده و مطالعه کنند و نباید اسناد را در دست نگه داشته و بخوانند. در تمام مدت دوربین های مدار بسته سالن افراد را کنترل می کنند.

این تمهیدات جهت حفظ بخش بزرگی از تاریخ است که تمام محققان، دانشجویان و علاقه مندان از سراسر دنیا با ورود به سایت آرشیو ملی انگلستان  چه از طریق حضوری و چه از طریق وب سایت https://www.nationalarchives.gov.uk/ از اسناد و مدارک و اطلاعات آن بهره ببرند.

 

 

در یکی از اتاق­های موزه هنرهای زیبا واقع در مجموعه فرهنگی – تاریخی سعدآباد لوستر شیشه­ای زیبایی به شکل گلُی هشت پربا نقش میوه و برگهای زیتون جلب نظر می کند. بر روی یکی از پره ها امضای هنرمند خالق اثر رنه لالیک R.Lalique   و بر روی پره دیگر آن نوشته ای به زبان فرانسوی با امضای C.S.Gulbenkian دیده می شود.
در قرن 19 میلادی همزمان با توسعه روابط سیاسی و تجاری بین ایران و اروپا در دوره قاجار تاریخ و هنر ایران نیز تحت تاثیر توسعه این روابط قرار گرفت  سفرا، دیپلمات ها و تجاراروپایی با دیدن شکوه و جلال بناها وآثار هنری ایران هرکدام در صدد بر می آمدند گوشه و یا قطعه ای از این همه زیبایی بی بدیل را به عنوان یادگارو یا غنیمت همراه خود به کشورشان بازگردانند.
مجموعه ای از این طومارها شامل نقشه و طرح های معمار ایرانی دوره قاجار ” میرزا اکبر ” در موزه ویکتوریا و آلبرت انگلستان وجود دارد که شامل  238 طرح معماری رسم شده بر روی کاغذ می باشد. تاریخ آنها به دوره قاجار و بین سالهای 1840-1870 باز می گردد وامروزه تنها دو نمونه از این طومار ها به شکل اولیه به حالت لوله شده در جلد چرمی نگهداری می شوند.